İLÇEMİZİN YAPISI
İLÇENİN ADI –TARİHİ VE COGRAFİ YAPISI
İlçe merkezinde ÇÖMELEK KAYA adıyla bilinen bölgede çıkan tarihi kalıntılardan,
ilçeye ilk yerleşenlerin HİTİT’ ler olduğu sanılmaktadır. Delice İlçesinin
1760-1780 yıllarında Osmanlı İmparatorluğunun Türkmen ve Yörük boylarını mecburi
iskana tabi tutması sonucu Çorum ayanı Mahmut Bey tarafından görevlendirilen
Demirci KARABEKİR ve KARADUMAN adlı şahısların obalarını toplayarak merkezin
şimdiki adıyla KARABEKİR mahallesi olan bölgede bir köy kurdukları, kurucu
KARABEKİR adına izafeten KARABEKİR adının verildiği bilinmektedir. Meydan
Laruusse kayıtlarında ilçenin ilk adının PİRAN olduğu anlaşılmıştır. Şimdiki
adını ise Delice Irmağından ve aynı adı taşıyan kuştan almıştır.
İDARİ DURUM
Keskin ( Kırıkkale ) ilçesine bağlı bir köy iken 1928 yılında bucak haline
getirilen Delice, 1946 yılında Kırıkkale ilçe olunca buraya bağlanmış ve 1960
yılında 36 bağlı köy ile birlikte ilçe şekline getirilmiştir. Bugün Merkez
Belediyesi dışında üç kasabasında da Belediye teşkilatı ve 38 köyü vardır.
Kırıkkale’ye 54 Km. uzaklıkta olan ilçenin yüzölçümü 750 KM2,yüksekliği ise 750
metredir.
COĞRAFİ YAPI
İlçemiz doğuda Sungurlu (Çorum) ve Yerköy (Yozgat) İlçeleri, batıda Balışeyh (Kırıkkale) güneyde Keskin İlçesi ve Kırşehir İli , Kuzeyde ise Sulakyurt İlçesi ve Çankırı İli ile çevrilidir. 750 Km2’lik bir alana sahip olan Delice İlçesi 34 derece doğu boylamı ile 40 derece kuzey enleminin kesiştiği noktada yer almaktadır. Yüksekliği 750 metredir.
İlçenin iklimi, yazları sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve nispeten yağışlıdır. Devlet Meteoroloji İşletmesi verilerine göre 1963-1997 yılları arasındaki ortalama yağış 388 mm, ortalama sıcaklık 12 derecedir. İlçe genelde engebeli bir topografya ya sahiptir. Bu engebe , kotun yükseldiği kuzey ve kuzey doğu kesimlerine doğru artmaktadır. Güney bölgeler ve Delice Irmağına yakın bölgeler düz ova görünümündedir. İlçenin en yüksek noktaları kuzeyde Tokuş Dağının zirveleri, (1385 Metre), Elmalı köyü doğusundaki Sarı Tepe (1291 Metre) ve Kuzeydoğuda Üç Dede Tepesidir. (1289 Metre) İlçenin orta ve güney bölümü ekili ve çıplak arazilerle kaplıdır. Özellikle Jipslerle kaplı tuzlu arazilerde bitki yetişmemektedir. Kuzey bölgelerin yükseklikleri seyrek ormanlarla kaplıdır. İlçe sınırları içerisinde Delice Irmağı dışında yüzey suyu kaynakları çok sınırlıdır. Her mevsim akışı olan Delice Irmağından az da olsa sulama yapılmaktadır. Ancak, Delicenin yan kolları gerek havzaların küçüklüğü, gerekse yağışlardın yetersizliğinden yaz aylarında kurumaktadır. Bu yan kollardan kuzeydeki Büyükavşar’ dan gelen ve güneyde Çongar’ dan Tavaözü’ne doğru akan Çongar Özü Deresi (Kılıçözü Deresi)kaynaklarla beslenmektedir.Bu kaynaklardan sulamada yararlanılmaktadır.
EKONOMİK YAPI
İlçemiz ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanmakta olup,İlçe arazisinin toplam yüzölçümü 75.645 hektardır. Bu arazinin 59.085 hektarı tarım ,6.816 hektarı orman ve fundalık , 5.881 hektarı çayır ve mera arazisi , 45 hektarı meyvelik 150 hektarı ise kavaklıktır.
Tarım arazisinin 34.414 hektarı ekilebilen tarım arazisi, kalan kısmı ise nadasa bırakılan tarım arazisi niteliğindedir.Tarla bitkilerinden buğday, arpa, yeşil mercimek ve nohut tarımı yapılmakta ve yılda yaklaşık 28.000 hektarda buğday, 4.500 hektarda arpa, 200 hektarda nohut, 200 hektarda mercimek, 200 hektardaU çerezlik ayçiçeği ve 100 hektarda şeker pancarı yetiştiriciliği yapılmaktadır.Yine çiftçilerin kendi imkanları ile 550 hektarda sulu tarım yapılabilmektedir.
İlçemizde 10.650 dekar bağ arazisi mevcut olup, bunun 763 dekarı sulanabilir niteliktedir. Son bir yıl içerisinde çiftçilerimize köklü tüplü 600 adet Amerikan asma ağacı üzerine aşılı yerli cins bağ çubuğu diktirilmiş . Mevcut bağların yarısı Delice Merkez, Hacıoabası, Doğanören ve Arbişli köylerinde, geriye kalan bölümü ise Büyükavşar ve Büyükyağlı Kasabaları ile Karpuz, Baraklı, Yaylayurt, Çoğul, Tekke, Alcılı, Dağobası, İmirli, Meşeyayla, Küçükavşan, Halitli, Derekışla, ve Kuzeyyurt köylerindedir. Bu bağların % 70 i 30 – 50 yıllık, % 20 si 60 yıldan daha yaşlı, % 10 ise genç bağlardır. Bölgemizde yetişen üzüm çeşitleri, Hasandede, Sungurlu Beyazı, Kalecik Karakı, Hafızalı ve Razaki dir. Üzüm üretiminin % 70 i Hasandede , % 20 si Sungurlu Beyazı, % 10 u ise diğer sofralık çeşitlerdir. 2008 yılı içerisinde İl Özel İdare destekli 6 dekar alana hasandede çeşidi bağ tesisi kurulmuştur. Üretimin % 40 ı Ankara, Çorum ve Yozgat gibi yakın illerin pazarlarında, komisyoncular aracılığı ile pazarlanmakta, % 30 çevrede bulunan şarap ve sirke fabrikalarına pazarlanmakta, kalan % 30 luk bülüm ise ailelerin kendi ihtiyaçlarını karşılamak için kullanılmakta ve bu üzümlerden pekmez yapılmakta ve aynı zamanda kurutulmak suretiyle tüketilmektedir.
NÜFUS
2008 YILI ADRESE DAYALI I NÜFUS SAYIMINA GÖRE:
İlçemiz Merkezinin nüfusu 2929, Kasaba ve Köyler nüfusu 8106 İlçenin toplam nüfusu ise 11035 dir.
NÜFUSUN CİNSİYETE GÖRE DAĞILIMI
Erkek : 5421
Kadın : 5614
İlçemizde okuma yazma oranı % 92 olup ( 2000 Yılı Devlet İstatistik Enstitüsü verilerine göredir. Bu oran 2007 yılı itibarıyla % 97 civarındadır. ) Delice İlçe Merkezi Kırıkkale İlinde okuma-yazma oranı en yüksek olan ikinci ilçedir.
YILLIK NÜFUS ARTIŞ HIZI
Şehir de : Binde 34.89
Köyler de : Binde 2.12
Toplam : Binde 8.85
NÜFUSUN CİNSİYETE GÖRE DAĞILIMI
Şehir Nüfusu Toplamı : 2929
Erkek : 1451
Kadın : 1478
Okuma yazma bilmeyen : 725
Okuma yazma bilen : 8.773
Bir okul bitirmeyen : 1.948
Köy Nüfusu Toplam
: 8106
Erkek : 3970
Kadın : 4136
SAĞLIK HİZMETLERİ
İlçemiz Merkezinde 50 yataklı ve 2002 yılında hizmete açılan bir İlçe Hastanesi ile İlçe Merkezi, Çerikli, Büyükavşar ve Büyükyağlı Kasabalarında birer Sağlık
Ocağı, İlçemizin konumu itibarıyla Ankara-Samsun ve Ankara -Yozgat yolları üzerinde bulunması nedeniyle de İlçe Merkezi ve Çerikli kasabasında B Tipi 112 Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonu bulunmaktadır. İlçemize bağlı Halitli, Çongar, Çoğul, Arbişli, Tatlıcak, , Sarıyaka, Dağobası, Bozköy, Hacıobası ,Derekışla ve Gözükızıllı köylerinde Sağlık Evleri bulunmaktadır. Bu Sağlık Evlerinden Halitli , Coğul ve Bozköy ve Dağobası köylerindeki Sağlık evinde birer vekil ebe görev yapmakta olup; Diğer Sağlık evlerinde personel bulunmadığından kapalı durumdadırlar.
İlçemiz Devlet Hastanesinde 1 Başhekim ve Aile Hekimi , ,2 pratisyen Hekim, 1 Röntgen Teknisyeni,3 Laboratuar teknisyeni , 2 Hemşire, 7 Sağlık memuru, 5 Acil Tıp Teknisyeni ,1 Ayniyat Saymanı, 1 Tıbbi Sekreter , 4 Memur , 1 VHKİ, 5 Şoför ve 8 Hizmetli görev yapmaktadır. İlçe Hastanesinde 2 Adet ambulans ve 1 Adet otomobil,Çerikli 112 Acil Hizmetleri İstasyonunda ise 2 Adet Ambulans aracı bulunmaktadır.
İlçemizin Aile Hekimliğine geçmesi nedeniyle Büyükafşar ve Büyükyağlı Sağlık Ocakları kapatılarak bu yerler Sağlık evlerine çevrilmiş olup, sadece Büyükyağlı Sağlık evinde 1 Ebe görev yapmaktadır.
Çerikli 112 Acil Yardım İstasyonu emrinde 2 Acil Tıp Teknisyeni, 2 Sağlık Memuru ve 3 Şöfor görev yapmaktadır.
Kaynak : www.delice.gov.tr