İLÇEMİZİN YAPISI
İLÇENİN ADI –TARİHİ VE COGRAFİ YAPISI
Çok eski tarihlerde İboğlu, Bükoğlu isminde iki kabile Yahşihan’ın bulunduğu Kızılırmak kenarında güneyi açık bir vadiye yerleşmiş oldukları, ayrıca Öksüzce mevkiinde de Öksüz oğulları veya Öksüz Ali namı ile anılan bir kabile de 1 kilometre öteye yurt tutmuşlardır. Bu yurt sahipleri 30 haneyi bulunca köy halini almış ve göçebelikten ayrılmıştır. Köylerinin adını da Yörük köy olarak kayda geçirmişlerdir. Edinilen bilgilere göre bu kayıt miladi 1150 senesinde Ankara kayıtlarında Yörük Yahşihan ismiyle 40 hane olarak kayda geçtiği iki kabilenin iskanıyla beraber Ankara, Kayseri ve Çorum yollarının üzerinde Kızılırmak nehrinin en büyük geçit vadisinde bulunduğundan, yolcuların istirahati için hanlar yaptıkları ve zamanla bu hanların çoğaldığı görülmüştür. Hatta Timurlenk ve Yıldırım Beyazıt’ın Ankara Savaşı sırasında kumandanlarından oğlu veya torunu emrinde bir katar askerle bu hanlarda bir gece istirahat ettikleri ve buraya güzel han anlamına gelen Yahşihan ismini koydukları rivayet edilmektedir. Osmanlı devrinde bu yöre hanları ile şöhret kazanmış, bu nedenle Osmanlılar bu yeri teşkilatlandırarak, bir karagah haline getirmişlerdir. Bu yerin ehemmiyeti göz önüne alınarak burada demir köprü yapılması icap etmiş, miladi 1906’da inşaatına başlanan bu köprü 1325 yılında tamamlanmış ve Anadolu’nun ilk demir köprüsü olmuştur.
Yahşihan, Cumhuriyet döneminde nahiye merkezi iken, Kırıkkale’ye sanayi tesislerinin kurulmasına başlanması nedeniyle ehemmiyetini kaybetmiş ve nahiye merkezi teşkilatı 1924 yılında Kırıkkale’ye nakledilmiştir. 1956 yılında belediye teşkilatına kavuşmuş, son olarak da 09/05/1990 gün ve 3644 sayılı kanunla ilçe olması kararlaştırılmış, 19 Ağustos 1991 tarihinde ise Kaymakamının atanması ile fiilen ilçe olarak faaliyete geçmiştir.
Yahşihan İlçesi güneyde Bahşili İlçesi, doğuda Kırıkkale il merkezi, batıda Elmadağ İlçesi ve kuzeyde Kalecik İlçesi ile çevrilidir. 680 rakımlı olan ilçenin arazileri Demirlibel, Ardıçlı tepeleri ile Küre ve Delikli Dağları ile çevrilmiştir. Yahşihan Kızılırmak Nehrinin sağ doğu kıyısında, Karagüney Dağının güney eteklerinde kurulmuştur. Kızılırmak araziyi ikiye bölmektedir.
Ankara-Kırıkkale kara yolu asfaltı ilçenin içerisinden geçmekte olup, ilçenin il merkezine olan uzaklığı 6 kilometre, Ankara İline olan uzaklığı ise 70 kilometredir.
İDARİ DURUM
Yahşihan Cumhuriyet döneminde nahiye merkezi iken, Kırıkkale’ye sanayi tesislerinin kurulmasına başlanması nedeniyle ehemmiyetini kaybetmiş ve nahiye merkezi teşkilatı 1924 yılında Kırıkkale’ye nakledilmiştir. 1956 yılında belediye teşkilatına kavuşmuş, son olarak da 09/05/1990 gün ve 3644 sayılı kanunla ilçe olması kararlaştırılmış, 19 Ağustos 1991 tarihinde ise Kaymakamının atanması ile fiilen ilçe olarak faaliyete geçmiştir.
2000 yılı nüfus sayım sonuçlarına göre ilçe merkezi kasaba ve köylerin toplam nüfusu 14098’dir.
ŞEHİR NÜFUSU KASABA VE KÖYLER NÜFUSU TOPLAM NÜFUS
8.125 5.883 14.098
EKONOMİK VE MALİ DURUM
İlçede sulu tarımın yanı sıra hayvancılık önemli bir gelir kaynağını teşkil etmektedir. İlçe çevresinde bulunan 10 adet yaylada büyük ve küçük baş hayvan yetiştiriciliği yapılmaktadır. Ferdi olarak süt ve süt ürünleri imal edilerek satışa sunulmaktadır.
Sanayi Durumu : Kırıkkale Organize Sanayi Bölgesi Yahşihan mülki sınırlarında bulunmakta ve yapımı devam eden fabrikaların tamamlanmasıyla ekonomisine de çok büyük katkılar beklenmektedir. İlçede 1 adet 40 bin tonluk T.M.O. silosu, Kırmak-San ve Topal Ahmet makine tarım aletleri fabrikası, demiryolu üzerinde demir madeni kırma-eleme tesisleri ile Kızılırmak nehri üzerinde bir çok kum ocağı faaliyetlerini sürdürmektedir.
Tarla Tarımı : İlçede genellikle ceviz, elma, armut, çilek ve cevizin yanı sıra sebzecilik yapılmaktadır. İlçede Kılıçlar Kasabası, Hisar Köyü ve Kızılırmak Vadisi boyunca sulu tarım yapılırken, diğer yerleşim birimlerinde kuru tarım yapılmaktadır.
Bağ Bahçe Tarımı : Bağcılık önde gelir.
Meyvecilik : İlçede genellikle ceviz, elma, armut, çilek vb. meyve üreticiliği yapılmaktadır.
Sebzecilik : Bölgede Domates,Patlıcan,Ispanak,Lahana gibi sebzeler üretici ailelerce tüketilmekte iken son yıllarda tüketiciye yönelik üretim başlamıştır.
Hayvancılık : İlçe genelinde büyük ve küçük baş hayvancılık yapılmaktadır. Toplam büyükbaş hayvan 2000 civarındadır. Koyun ve keçilerin oluşturduğu küçükbaş hayvan sayısı ise 5650 civarındadır.Bu veriler bölge halkının ekonomik hayatta geçiminin bir bölümünü hayvancılıktan karşıladıklarını ortaya koymaktadır.
Arıcılık : İlçe genelinde arıcılıkla ilgili faaliyetler görülmektedir. Sınırlı sayıda kişi geçimini bal üretiminden sağlamaktadır. Kovan sahiplerinin geneli kendi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik arıcılık faaliyetinde bulunmaktadır. 1500’e yakın kovan bulunup, bu kovanlardan elde edilen bal miktarı 17 ton civarındadır.
SOSYAL YAPI
İlçede bulunan konutların %80’i beton, %20’si ise ahşap ve basit yapılandan oluşmaktadır. İlçe halkının %65’i işçi ve memur emeklisi, %30’u çiftçi ve %5’i ise serbest meslek sahipleridir. İlçenin il merkezine yakınlığı sebebiyle halkın şehirle olan irtibatı devamlı olup, ilçe olması ile birlikte şehirleşmede bir yükseliş görülmektedir. İlçede birçok küçük sanayi tesislerinin bulunması, organize sanayi sitesinin ilçede yer alması, küçük sanayi sitesinin ve Kırıkkale Üniversitesinin ilçede yer alması ilçenin sosyal açıdan gelişmesine önemli katkılar sağlamaktadır.
EĞİTİM VE KÜLTÜR DURUMU
İlçedeki ilköğretim okullarında okul çağında olup da okula gitmeyen öğrenci bulunmamaktadır. İlçede okuma yazma oranı %90 civarındadır.
Orta Öğretim Kuruluşları : İlçe merkezinde 3 adet ilköğretim okulu ile 1 adet lise mevcut olup, Irmak Kasabasında 2 adet ilköğretim okulu, Kılıçlar Kasabasında ise 1 adet yatılı ilköğretim bölge okulu bulunmaktadır.